Thời tiết mùa cà phê 2026/27: mưa, nắng và quả chín

Tóm lượcBa điều rút ra từ bài

1. 01

   Từ tháng 1 đến giữa tháng 4/2026, mưa ở Tây Nguyên thấp hơn trung bình 10–40%; tháng 8 lại cao hơn hơn 60% ở Đắk Lắk (StoneX).

2. 02

   Cuối năm 2026 là El Niño rất mạnh, không phải La Niña: NOAA ngày 8/10/2026 ghi Niño-3.4 ở +2,1°C; Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia đưa xác suất duy trì rất mạnh tới tháng 1/2027 là 96%.

3. 03

   Mùa mưa Tây Nguyên có thể kết thúc sớm, thuận cho phơi hạt, nhưng mùa khô 2027 nóng hơn và thiếu nước là rủi ro cho đợt ra hoa của vụ sau.

Năm 2026, thời tiết mùa vụ cà phê ở Tây Nguyên đi từ cực này sang cực kia: đầu năm mưa thiếu 10–40%, tháng 8 lại mưa vượt trung bình hơn 60% ở Đắk Lắk. Cuối năm, thứ chi phối bầu trời không phải La Niña mà là một đợt El Niño rất mạnh, được dự báo khiến mùa mưa kết thúc sớm và mùa khô 2027 thiếu nước.

Thông tin trong bài cập nhật đến ngày 03/11/2026. Mỗi con số dưới đây đi kèm mốc ngày, vì dự báo khí hậu thay đổi theo từng bản tin.

I

Thời tiết mùa vụ cà phê 2026: một năm hai đầu

Cây cà phê đọc thời tiết theo lịch riêng của nó. Đầu năm là mùa khô, vườn được tưới để ra hoa. Hoa tàn thì quả đậu, rồi lớn lên suốt mùa mưa. Cuối năm quả chín, người ta hái và phơi khi nắng trở lại. Một năm thời tiết, vì thế, chạm vào hai vụ cùng lúc: vụ đang hái và vụ sắp ra hoa.

1. 1–4/2026

   Mưa ở Tây Nguyên thấp hơn trung bình 10–40% từ tháng 1 tới giữa tháng 4 (StoneX).

2. 30/4/2026

   Hạn nặng cuối mùa khô ở Gia Lai; hồ chứa chỉ còn 43–70% dung tích thiết kế.

3. 17/6/2026

   Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia: El Niño đã hình thành, xác suất đạt mức rất mạnh 60–65%.

4. 8/2026

   Mưa tháng 8 cao hơn trung bình hơn 60% ở Đắk Lắk, gần 35% ở Lâm Đồng.

5. 9/2026

   El Niño đạt cường độ rất mạnh từ tuần thứ hai của tháng.

6. 10/2026

   Vụ thu hoạch 2026/27 bắt đầu. NOAA và Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia cùng dự báo El Niño rất mạnh kéo sang đầu 2027.

II

Khô hạn đầu năm: mùa hoa khát nước

Theo tổng hợp của StoneX được Investing.com dẫn ngày 16/9/2026, lượng mưa ở Tây Nguyên từ tháng 1 đến giữa tháng 4/2026 thấp hơn trung bình nhiều năm 10–40%. Dòng chảy sông và mực hồ chứa giảm, làm dấy lên lo ngại cho giai đoạn ra hoa, đậu quả và phát triển hạt. Ở nhiều nơi, chi phí bơm tưới tăng vì phải lấy nước ở tầng sâu hơn.

Cuối tháng 4/2026, Tạp chí Cấp Thoát nước Việt Nam tả cảnh ở Gia Lai: các hồ Ia Lâm, De Chí, Bầu Nai cạn trơ đáy, nông dân các xã Ia Hrung, Gào, Bầu Cạn thuê máy múc đào lòng hồ tìm nước ngầm, mỗi lần bơm chỉ được vài giờ. Hồ chứa trong vùng chỉ còn 43–70% dung tích thiết kế. Người trồng lo rằng nếu hạn kéo thêm một tháng, nhiều vườn cà phê khó trụ nổi.

Hoa cà phê nở trắng triền đồi Tây Nguyên vào khoảng tháng Ba, khi cả vùng thơm mùi hoa. Năm nay, mùa hoa ấy đi qua những tuần khô bất thường. Hệ quả của nó chỉ hiện rõ bây giờ, khi quả chín và người ta cân xem mỗi gốc cho được bao nhiêu.

III

Mùa mưa dồn dập và quả lớn chậm

Rồi trời đổi chiều. Cũng theo StoneX, lượng mưa tháng 8/2026 cao hơn trung bình dài hạn hơn 60% ở Đắk Lắk và gần 35% ở Lâm Đồng. Một số nơi nhiệt độ thấp hơn bình thường, có thể làm quả phát triển và vào chắc hạt chậm lại.

Mưa nhiều còn mở đường cho nấm bệnh: gỉ sắt, đốm lá, nấm hại quả, trong khi vườn lầy lội khó vào phun thuốc. Một số người trong ngành cảnh báo sản lượng có thể giảm tới 20% nếu điều kiện bất lợi kéo dài hết mùa. Đó là cảnh báo, chưa phải số liệu thu hoạch.

Trước khi những biến động ấy diễn ra, báo cáo thường niên của USDA FAS về cà phê Việt Nam, được Daily Coffee News dẫn ngày 24/6/2026, dự báo sản lượng niên vụ 2026/27 đạt 32,5 triệu bao 60 kg, tăng 2,5%, trong đó Robusta 31,4 triệu bao. Báo cáo ghi nhận mưa ở Tây Nguyên dưới mức bình thường từ tháng 1 đến tháng 3/2026. Con số sản lượng thực sẽ chỉ rõ khi mùa hái đi qua.

IV

El Niño, không phải La Niña

Cuối năm 2026 không phải mùa La Niña. Bầu trời đang đi theo hướng ngược lại. Bản tin ENSO của NOAA ngày 8/10/2026 ở trạng thái "El Niño Advisory": chỉ số Niño-3.4 đạt +2,1°C, khả năng El Niño mạnh đến rất mạnh kéo dài tới quý 1/2027 trên 83%.

NOAA còn đưa xác suất 83% rằng chỉ số trung bình ba tháng 10–12/2026 vượt +2,5°C, mạnh hơn mọi đợt El Niño kể từ năm 1950. Ngày 22/10/2026, Tổng thư ký Tổ chức Khí tượng Thế giới Celeste Saulo cảnh báo nhiệt độ mặt biển vùng xích đạo trung tâm Thái Bình Dương có thể cao hơn trung bình tới 3,8°C trong tháng 11/2026–1/2027, đỉnh vào khoảng tháng 12.

El Niño hiện đang duy trì ở pha rất mạnh.

Dự báo viên Hồng Anh, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (Sức khỏe & Đời sống, 22/10/2026)

Ở trong nước, Giám đốc Trung tâm Mai Văn Khiêm từ tháng 6/2026 đã nhận định cường độ đợt này tương đương 2015–2016, thậm chí có thể mạnh hơn (VnExpress, 17/6/2026). Ngày 25/9/2026, dự báo viên Tạ Thị Hồng An cho biết Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ có thể thiếu hụt khoảng 20–40% lượng mưa từ nay tới cuối năm, và mùa mưa ở các khu vực này sẽ kết thúc sớm (Tuổi Trẻ).

V

Mùa hái 2026/27: nắng cho sân phơi

Vụ thu hoạch mới ở Tây Nguyên bắt đầu từ tháng 10/2026 (Dân Việt, 21/9/2026). Ở điểm này, mùa mưa kết thúc sớm lại có một mặt dễ chịu. Bản tin của Trung tâm Dự báo KTTV quốc gia ngày 15/10/2026 dự báo lượng mưa tháng 12 ở Tây Nguyên thấp hơn trung bình 10–20 mm, sang tháng 1/2027 thì khô hẳn, và ít bão hơn trung bình.

Đó là điều người hái năm ngoái đã mong. Cuối tháng 11/2025, mưa lũ ở Tây Nguyên khiến nhiều vườn "đã chín đỏ nhưng vẫn chưa thể thu hoạch vì mưa kéo dài", doanh nghiệp phải chờ "nắng dài ngày" mới thuê người hái (VnBusiness, 26/11/2025). Quả chín nằm lâu trên cành hay trên sân ướt dễ lên men ngoài ý muốn, mốc, và mang vị lạ vào tách cà phê.

Một mùa hái khô ráo không tự động thành hạt ngon. Nắng nóng hơn trung bình đòi người phơi đảo đều tay hơn, che phủ đúng lúc, và đưa hạt về độ ẩm an toàn trước khi vào kho. Những chuyện ấy được kể trong bài sân phơi và độ ẩm của hạt.

VI

Mùa khô 2027 và đợt hoa tới

Rủi ro lớn nhất của El Niño với cà phê nằm ở phía trước. Theo bản tin ngày 15/10/2026, từ tháng 2 đến tháng 4/2027, nhiệt độ cả nước cao hơn trung bình 1–2°C, có nơi trên 2°C; lượng mưa ở Tây Nguyên và Nam Bộ thấp hơn trung bình 10–20 mm. El Niño có thể yếu dần nhưng còn kéo tới nửa đầu mùa hè 2027.

Đó đúng là những tháng vườn cà phê cần nước tưới để ra hoa cho vụ 2027/28. Từ tháng 6, VnExpress đã dẫn cảnh báo Tây Nguyên đối mặt rủi ro tưới cho cà phê trong mùa khô 2026–2027. Ông Ngô Mạnh Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, lo nhất là các hồ chứa không tích đủ nước trong mùa lũ 2026, khiến mùa khô 2027 thiếu nước ngay từ đầu (Tuổi Trẻ, 25/9/2026).

Với người uống cà phê, điều này nghĩa là thời tiết của tách cà phê năm sau đang được quyết định ngay mùa khô tới. Cà phê là thứ nông sản mang trong mình một năm mưa nắng của một vùng đất, như trang Cà phê Việt Nam của FLEUR kể lại từ hạt giống tới nếp uống. Đất Đỏ và Sương Đại Ngàn, hai trong Ba câu chuyện FLEUR kể bằng cà phê, cũng mang tên của đất và trời ấy.

Sáng nay ở Tây Nguyên, những chùm quả còn ướt sương đêm, đỏ, cam, xanh lẫn trên một cành. Người hái chờ nắng lên mới xuống vườn. Năm nay nắng sẽ đến nhiều hơn; điều người trồng cà phê cầu mong, lạ thay, là đến tháng Hai còn đủ nước trong hồ.

Phương pháp

Bài viết thuộc Tạp chí FLEUR, do Ban biên tập FLEUR thực hiện cùng nhóm nghiên cứu của Clairmont Group. Mỗi con số, mốc thời gian và trích dẫn trong bài được đối chiếu với nguồn công khai liệt kê bên dưới; chỗ các nguồn chưa thống nhất, bài nêu rõ khác biệt thay vì chọn một con số. Thông tin sản phẩm FLEUR lấy theo hồ sơ sản phẩm hiện hành.

Nguồn

• ENSO Diagnostic Discussion, 8/10/2026 – NOAA Climate Prediction Center
• Từ tháng 11/2026 – 1/2027: El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh – Báo Tin tức (TTXVN)
• Dự báo mưa giảm 20-40% do El Nino, không chờ đến mùa khô mới chống hạn – Tuổi Trẻ
• El Nino khả năng duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh, mùa mưa sẽ kết thúc sớm ở miền Nam – Tuổi Trẻ
• El Nino 2026 có thể mạnh nhất trong hơn 70 năm – VnExpress
• Cảnh báo hiện tượng El Nino có thể đạt cường độ chưa từng có tiền lệ – Sức khỏe & Đời sống
• Cà phê Việt Nam đối mặt mùa vụ khó đoán khi El Niño mạnh lên – Investing.com
• Cà phê, hồ tiêu "khát nước" giữa mùa khô Tây Nguyên – Tạp chí Cấp Thoát nước Việt Nam
• Vietnam Coffee Report: Production Rising for Third Straight Year – Daily Coffee News
• Cà phê Việt sắp vào vụ mới, dự báo "nóng" về giá – Dân Việt
• Bất lợi thời tiết đẩy giá cà phê tăng 1.000 đồng/kg – VnBusiness